A alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín, presentou este venres en rolda de prensa as xornadas Arte e espolio que se van desenvolver no Museo do Pobo Galego durante este mes de xuño e que pivotarán arredor da recuperación «para a cidadanía» das esculturas do Mestre Mateo usarpadas pola familia do ditador Francisco Franco. Unha iniciativa que se enmarca dentro do programa Compostela é memoria.
A restitución das figuras dos profetas Abraham (ou Xeremías) e Isaac (ou Ezequiel, os expertos non se poñen de acordo) é a protagonista destas xornadas que se van desenvolver os días 6, 11, e 17 de xuño. Nesta última xornada ademais será o centro do debate e da análise a localización definitiva destas estatuas, que provisionalmente permanecen na ala sur do Museo do Pobo.
A rexedora puxo en valor a «restitución das esculturas» coma un «fito» resultado da loita colectiva que se emprendeu durante o mandato de Compostela Aberta na cidade, entre 2015 e 2019, e unha vez máis non deixou de mencionar outros espolios da familia do ditador coma o propio Pazo de Meirás (Sada), onde gardaban a Ezequiel (Isaac) e Xeremías (Abraham), mais tamén a Casa Cornide da Coruña ou o mosteiro de Carboeiro (Pontevedra).
As xornadas buscan, en palabras de Sanmartín «situar Compostela como espazo de referencia no debate contemporáneo sobre patrimonio en conflito, memoria histórica e investigación aplicada á cultura«. Sanmartín aproveitou a súa comparecencia de prensa para explicar que a exposición temporal das figuras no Museo do Pobo se vén de ampliar e sinalou que se están a programar «visitas guiadas para coñecer máis polo miúdo o valor histórico e artístico destas dúas pezas», sobre as que se abre agora un marco de reflexión e debate con estas xornadas.
O programa
Arte e espolio dá comezo o sábado 6 de xuño e a partir das 10.30 horas terán lugar un par de conferencias vinculadas ao nazismo. O espolio nazi, será unha charla pronunciada polo catedrático de Historia política e social da UNED Miguel Martorell, quen analizará o funcionamento da «maquinaria de Adolf Hitler e Hermann Goering«, integrada por directores de museos, galeristas, funcionarios, militares e especuladores.
“Lonxe do amor á arte, moitos deles actuaron polo afán de poder e ánimo de lucro, impulsando a violencia e a corrupción; tamén explicará que papel desempeñou o franquismo na dispersión dos bens saqueados”, indicou Sanmartín.
A segunda conferencia, O espolio artístico no Franquismo, chega da man do catedrático e profesor emérito de Arte e Comunicación Arturo Colorado, autor de estudos de referencia sobre o patrimonio «como botín de guerra», «ferramenta de propaganda mecanismo de lexitimación política».
A achega do catedrático emérito vai permitir abordar o espolio como «política de Estado«, a circulación e diáspora das obras, «a construción de relatos lexitimadores» e o papel da investigación histórica e do arquivo como proba institucional.
Ese mesmo xoves 11 ás 16.30 horas vai ter lugar a xornada Galicia, espazo de recuperación patrimonial e o mércores 17 a partir tamén das 16.30 horas, o debate vaise centrar nas Estatuas do Mestre Mateo. A alcaldesa Sanmartín lembrou na rolda de prensa que se irá debullando un por un o contido de cada conferencia, todas elas de balde e até cubrir a capacidade do auditorio do Museo do Pobo.
Así e todo, Goretti Sanmartín adiantou desta última sesión que, «se ben o Concello é o propietario das estatuas«, a vontade do goberno local é a de escoitar «o que poidan dicir outras institucións e entes de relevancia». A xornada abordará a situación das dúas estatuas recuperadas tanto dende a perspectiva xurídica, como a histórico-artística e tamén a respecto do seu emprazamento definitivo, “atendendo sempre ao criterio de que debe ser un espazo visitable e aberto ao público e que reúna condicións axeitadas de conservación”.
